|
Wijnclub: 
| 2006: Oostenrijk |
| Wanneer en Wie | 9 mei 2006
door Guy M. |
| Intro | Oostenrijk: verguist en geprezen !
Na het debacle van 1985 herrees Oostenrijk zoals een Fenix uit de as.
Hun Gruner Veltliner wordt overal geprezen.
De kwaliteit gaat met rasse schreden vooruit.
De prijzen echter ook.
Tijdens deze interessante avond vergastte Guy ons op een mooie 'entry-level' degustatie van zowel wit als rood.
Is Oostenrijk inderdaad de moeite? Lees verder en zie hoe kritisch we oordeelden. |
| De Wijnen |
Witte Wijnen
Katsensprung
Niederöstenreich/ Wachau/ Dürnstein/ Freie Weingärten Wachau/
Grüner Veltliner
Qualitätswein 12% 2004
Punten: 12,5/20
Weissburgunder Exclusiv
Steiermark/ Südsteiermark/ Ehrenhausen/ Erzhog Johann Weine
Weissburgunder (pinot blanc)
Qualitätswein 12.% 2004
Punten: 10/20
Chardonnay Morillon
Steiermark/ Südsteiermark/ Ehrenhausen/ Erzhog Johann Weine
Chardonnay
Qualitätswein 12.% 2004
Punten: 9,5/20
Perfection
Niederöstenreich/ Kremstal/ Furth-Palt/ Müller-Grossmann Helma
Grüner Veltliner
Qualitätswein 13.% 2004
Punten: 10,5/20
Rosengarten cru
Niederöstenreich/ Kremstal/ Krems-Hollenburg/ Hoch Emmerich
Sauvignon blanc
Qualitätswein 13.5% 2003
Punten: 13/20
Steinmassel cru
Niederöstenreich/ Kamptal/ Langenlois/ Bründlmayer Wilhelm
Riesling
Qualitätswein 12.5.% 2004
Punten: 10/20
Rode Wijnen
Blauer Zweigelt
Burgenland/ Neusiedlersee/ Gols/ Nitthous Hans & Anita
Blauer zweigelt
Qualitätswein 13.% 2004
Punten: 11/20
Blaufränkisch
Burgenland/ Mittelburgenland/ Deutschkreuz/ Igler Hans
Blaufränkisch
Qualitätswein 12.5.% 2002
Punten: 11,5/20
Vom Steinfeld
Niederöstenreich/ Thermenregion/ Tattendorf/ Reinisch Johannes
Blauwer Burgunder (Pinot noir)
Qualitätswein 13.% 2003
Punten: 12,5/20
Stiftsbreitte cru 'Ausstich'
Niederöstenreich/ Thermenregion/ Klosterneuburg/ Stift Klosterneuburg
Blauwer Burgunder (Pinot noir)
Qualitätswein 13.5.% 2003
Punten: 13,5/20
Cuvée Blauburger
Niederöstenreich/ weinviertel/ Seefeld-Kadolz /Graf Hardegg
Zweigelt, Blauburgunder, ( Pinot Noir) Merlot
Qualitätswein 12.5% 1995
Punten: 11,5/20
Zoete wijn
Auslese Riesling
Burgenland/ Neusiedlersee/ Monchof/ Ch Bader (Winsergenossenschaft)
Riesling
Prädikatswein 11.5% 2002
Punten: 14/20
 |
| Enkele Sfeerbeelden | |
| Achtergrond | Het land
Oostenrijk is eigenlijk een republiek, gelegen in het hart van Europa. Met een oppervlakte van 83.859 vierkante km en ongeveer 8 miljoen inwoners heeft.
Het land is ongeveer drie keer zo groot als België.
Oostenrijk grenst aan Zwitserland, Hongarije, Slovenië, Slowakije, Liechtenstein Italië, Duitsland en Tsjechië.
Het hooggebergte heeft toppen van 3800 meter en een van de bekendste bergen is de Grossglockner
In de bergen heerst het hoogbergklimaat en in het lager gelegen heuvelland en de laagvlakten heb je de overgang naar een landklimaat.
Meer naar het zuiden lijkt het meer op een mediterraan klimaat met mooie zomers en weinig regen. In het westen valt meer regen.
In het voorjaar heb je vooral in het noorden te maken met warme droge föhn winden die door de alpen waaien, waarbij de temperatuur in korte tijd kan oplopen van 10 naar 15°C.
Oostenrijk is een overzichtelijk wijnland. De 48.000 ha die met wijnstokken bebouwd zijn, worden door ongeveer 32.000 wijnboeren bewerkt. Ongeveer 6.500 bedrijven bottelen hun wijnen zelf. De andere boeren leveren hun druiven af bij wijncoöperaties of bij wijnbottelarijen.
De geschiedenis
De wijnbouw in Oostenrijk gaat terug tot voor de Romeinse tijden. Bij archeologische opgravingen in Burgenland, werden gistpotten teruggevonden van 700 vóór Chr. Na de Romeinse overheersing, werd de wijncultuur verder uitgebouwd door de kerk, zoals in Frankrijk en Duitsland. Oostenrijk had wel die grote internationale reputatie niet, en de productie werd geheel door de lokale bevolking geconsumeerd, tegen uiteraard kleine prijzen.
Vanaf 1960 steeg de vraag naar zoete wijnen in Duitsland snel, zodat aankoop in Oostenrijk en soms Italië resulteerde. De prijs lag immers goed, de kwaliteit minder. Doch het aanmaken van mooie zoete wijnen is duurdere dan droge wijnen. Enkele wijnboeren gebruikten diethyleen glycol om aan te zoeten, wat op korte termijn geld opleverde. Toen dit schandaal uitgesmeerd in de media terechtkwam, gingen menig nieuwe exporterende bedrijven failliet. De wijnproductie bevond zich plots weer bij de oude kleine wijnboeren, doch in vele gevallen was reeds een jongere generatie opgegroeid, die toch al eens op internationaal vlak een kijkje hadden genomen. De lifestyle in eind jaren 80 bracht de vraag naar betere wijnen actueel, waarop deze jonge wijnboeren zich dan ook afstemden. Technologie en respect voor de correcte oogst- en vinificatietheorie brachten de kwaliteit, en vooral de faam, van Oostenrijkse wijnen terug op peil.
De bodem
De zeer verschillende bodemsoorten vormen het karakter van de Oostenrijkse wijnen. In het Weinviertel en in het Donaudal domineert bijvoorbeeld löss. Bij Krems, Langenlois en in de Wachau overheersen primaire rotsgesteenten, terwijl in de Thermenregion vooral leem-en kalkbodems te vinden zijn. Ook in Wenen, Carnuntum en in Burgenland is er een grote diversiteit aan bodemsoorten: hier komt leisteen voor, maar ook leem, mergel, löss en zuivere zandbomen. In steirmarken vindt men overwegend bruine aarde, conglomeraat- en vulkaanbodems.
Het klimaat
De oostenrijkse wijnbouwgebieden liggen allemaal in de gematigde klimaatzone tussen de 47e en 48e breedtegraad, wat vergelijkbaar is met Bourgogne. Warme zonnige zomers en lange milde herfstdagen koele nachten zijn typisch voor de meeste wijnbouwgebieden.
De jaarlijkse neerslag bedraagt in het oosten ongeveer 400 millimeter per jaar, in Stiermarken ken het 800 millimeter of meer per jaar zijn. Het klimaat in de wijnbouwregio’s wordt sterk beïnvloed door de Donau, die het onlicht weerkaatst en waardoor al te grote temperatuurschommelingen minder vaak voorkomen. Dat zelfde geldt voor de Neusiedlersee: aan de oevers van dit meer rijpen tot diep in de herfst druiven voor Beeren- en Trockenbeerenauslewijnen. De meeste Oostenrijkse wijngaarden liggen op een hoogte van 200 meter. De hoogstgelegen wijngaarden bevinden zich in Steirmarken op ongeveer 560 meter.
 |
| Druiven | Veel voorkomende druivensoorten in Oostenrijk
Druiven voor witte wijn [ 75% ]
Grüner Veltliner [36%]:
Oostenrijkse specialiteit, met een uitgesproken, fruitig-pittig bouquet, licht peperige smaak, fris en levendig.
Welschriesling [9%]:
Een zachte aromatische geur met een fijne appelgeur, licht en slanke structuur, rassig zuur.
Müller Thurgau (Rivaner) [6,8%]:
Decent licht muskaatachtig bouquet, mild met zacht bloemige fruitigheid.
Weissburgunder (Pinot Blanc) [6%]:
Compact, nootachtig aroma, krachtig, uitgebalanceerd en harmonisch.
Riesling (Rheinriesling) [3,4%]:
Elegant en complex, met een geur van steenvruchten, rassig en delicaat met een klassieke fruitigheid.
Neuburgunder [2,3%]:
Uitgebalanceerd, decent notenaroma, zacht en met een vol cachet.
Chardonnay (Morillon, Feinburgunder) [0,9%]:
Rassig, met een cachet van groene appels, geeft een frisse wat stalige wijn met een fijn zuur.
Sauvignon Blanc (Muskat-Sylvaner) [0,7%]:
Vlierbloesemgeur, grasachtig aroma met een zeer typisch karakter.
In overeenstemming met de veelvoud van het Oostenrijkse wijnlandschap zijn o.a. ook nog volgende witte wijnsoorten van balang: Bouvier, Frühroter Veltliner, Muskat Ottonel. Roter Veltliner , Grauburgunder (Ruländer,Pinot Gris), Traminer, Zierfandler, Rotgipfler, Gelber Muskateller.
Rode druivensoorten [25%]
Blauer Zweigelt (Rotburgunder) [8%]:
Vol en krachtig met een pregnant kersaroma.
Blaufränkisch [5%]:
Vol, krachtig, met goed zuur en goede tanninestructuur, erg fruitig, fluweelachtig.
Blauer portugieser [5%]:
Fruitig en mild, zuurarm, laag alchoholgehalte.
St.Laurent [0,9%]:
Fluweelachtig droog,fijne volle smaak met aangenaam zachte tannine.
Blauer Burgunder (Pinot Noir) [0,7%]:
Rond fluweelachtig, en harmonisch, rijk aan extract.
Verder zijn ook nog de volgende rode wijn soorten van belang: Blauer Wildbacher (Schilcher), Blauburger, Canermet Sauvigon, Merlot
|
| Wijngebieden | Wijnbouw regio’s en gebieden
De Oostenrijkse wijnbouw is geconcentreerd in de oostelijke deelstaten Neder-Oostenrijk, Burgenland, Stiermarken en Wenen. In de wijnwetgeving worden 4 grotere wijnbouwregio’s van verschillende grootte onderscheiden:
Binnen de eerste 3 regio’s zijn 16 officiële gebieden met een herkomstbenaming voor Qualitäts- en Predikatsweine.
4 wijnbouw regio's en 16 wijnbouwgebieden
Niederösterreich
Weinviertel 16.000 ha
Bodemgesteldheid: löss, leem, stenen en zwarte aarde.
Druivenrassen: Grüner Veltliner, Welshriesling, Weissburgunder, Riesling en Zweigelt.
Het Weinviertel omvat een verscheidenheid aan grond-en wijnsoorten. Dit grootste wijnbouwgebied in het noord-oosten van Oostenrijk is de bakermat van de Grüner Veltliner die op de lössgronden geschakeerde wijnen voortbrengt.
Maar dankzij het landklimaat, met invloeden vanuit Pannonië, doen ook Müller-Thürgau, Welshriesling en Blauer Portugieser het hier uitstekend .
De droge en om hun fraaie zuren befaamde witte wijnen uit het oostelijke Weinviertel, die ook wel met "Brunnenstrassler" worden aangeduid, genieten tot ver over de grenzen van de regio bekendheid. De Welshriesling en Grüner Veltliner uit de omgeving van Poysdorf wordt gewaardeerd voor de bereiding van sekt.
De per 1 maart ingevoerde nieuwe geografische herkomstaanduiding in het Weinviertel, DAC, staat voor 'Districtus Austeriae Controlatus'. DAC is een aanduiding voor de hoogste kwaliteit, te vergelijken met de Franse Appellation Controlée.
Wachau 1.390 ha
Bodemgesteldheid: rots, löss en zand.
Druivenrassen: Grüner Veltliner en Riesling. Ook vindt men hier de Neuburger en Gelber Muskateller.
De steile terrassen waarop de druiven worden verbouwd, bieden de Riesling en Grüner Veltliner de ideale omstandigheden om te groeien. Met de ondersteuning van de warme lucht uit Pannonië, die vanuit het Oosten langs de Donau in de Wachau binnenstroomt, afgewisseld door de vochtige koelte van het Waldviertel, zijn deze klimatologische fjorden de basis voor de aromavorming in de druiven.
De monumentale wijnen uit de Wachau worden als beste in hun soort beschouwd.
Wachau wijnen worden onderverdeeld in drie klassen:
Steinfeder (licht en levendig)
Federspiel (elegant met body)
Smaragd (volledig rijp en krachtig)
Kremstal 2.170 ha
Bodemgesteldheid: rots, löss en zand.
Druivenrassen: Grüner Veltliner en Riesling. Roter Veltliner is een lokale specialiteit.
Aan de oostzijde van de Wachau, opent de Donauvallei in een zonovergoten heuvelige vlakte. Deze karakteristieke openheid is terug te vinden in de wijnen. De Grüner Veltliner hier is toegankelijk met zacht fruit en met een typerend pepertje, terwijl de Riesling geurig en elegant is.
Krems an der Donau is een van de oudste wijnbouwcentra. In de middeleeuwen leefde driekwart van de bevolking hier van de wijnbouw.
Kamptal 3.870 ha
Bodemgesteldheid: löss en leem.
Druivenrassen: Grüner Veltliner en Riesling. Ook Pinot Blanc en Chardonnay doen het hier goed, en rode cuvée wijnen nemen in belang toe.
Dit gebied, dat zijn naam dankt aan de rivier Kamp, ligt rond de stad Langenlois, Oostenrijks oudste wijnstad. Of het nu gaat om de klassieke Grüber Veltliner, de verfijnde Rieslingsoorten of om wijnen met een rijk extract die tot de Burgundersoorten behoren, in het klimatologische spanningsveld tussen het dal van de Donau en het Waldviertel vinden fruitig-aromatische en tegelijkertijd krachtige wijnen met een vol bouquet hun oorsprong.
Traisental 680 ha
Bodemgesteldheid: zand en löss.
Druivenrassen: Grüner Veltliner, in mindere mate Riesling, Chardonnay en Oostenrijkse rode wijnsoorten.
Dit gebied wordt pas sinds 1995 tot the officiële wijnbouwgebieden gerekend. The terraswijngaarden zijn diep in de lössgrond gegraven en brengen wijnen voor met veel fruit en finesse. De beste producenten bereiken uitstekende resultaten en dit is tevens een ideaal gebied voor het ontdekken van ongelooflijk mooie wijnen.
Donauland 2.730 ha
Bodemgesteldheid: diepe lössgrond.
Druivenrassen: Grüner Veltliner, Pinot Blanc, en de oud-Oostenrijkse varieteiten Frühroter Veltliner en Roter Veltliner
Aan de oevers van de Donau tussen Krems en Wenen wordt een indrukwekkende verscheidenheid aan wijnen tot ontwikkeling gebracht: van karakteristieke Grüner Veltliners tot opzichzelf staande rode wijnen en Eisweine. De oudste wijnbouwschool is hier in de gemeente Klosterneuburg gevestigd.
Carnuntum 890 ha
Bodemgesteldheid: zand, leem, gravel en löss.
Druivenrassen: Grüner Veltliner, in mindere mate Zweigelt en Blaufrankisch.
Bekend vanwege de overblijfselen van een Romeinse legerplaats die hier was gevestigd. Diepe gronden, de invloed van de Neusiedlersee en de koele wind van de Donauvlakte, maar met name de invloed van een nieuwe generatie wijnmakers hebben dit wijnbouwgebied een nieuwe impuls gegeven. Met name de rode wijnen van de Zweigelt, Blaufrankisch en Cabernet, met hun sterke fruit en rijpe tannines, zijn vaak monumentaal.
Thermenregion 2.330 ha
Bodemgesteldheid: arm, rotsig, zware leem. Landklimaat: warme zomers, koude winters.
Druivenrassen: Pinot Blanc, Neuburger. Eenderde van de wijngaarden is beplant met blauwe duivenssorten: traditionele soorten: Zierfandler, Rotgipfler. Maar ook te vinden zijn: Sankt Laurent, Pinot Noir, Blauer Zweigelt en Blauer Portugieser.
De termaalbaden uit het verleden gaven de naam aan dit gebied ten zuiden van Wenen. Dit gebied is met name bij de inwoners van Wenen populair vanwege de vele Heurigen die te vinden zijn in idyllische dorpjes, waarvan Gumpoldskirchen wel de meest bekende is.
Burgenland
Neusiedlersee 8.310 ha
Bodemgesteldheid: löss, zwarte aarde, gravel en zand
Druivenrassen: Wit : voornamelijk Pinot Blanc en Welshriesling. Rood: Zweigelt en Blaufränkisch.
De Oostelijke oever van de Neusiedlersee, een ondiep steppenmeer, is vrijwel uitsluitend beplant met wijndruiven. Dit meer speelt een belangrijke rol bij de vorming van de edele rottingschimmel Botrytis, de basis voor de wereldklasse edelzoete wijnen die hier worden gemaakt. Bekende wijndorpen zijn Gols, Illmitz, Weiden en Mönchhof.
Neusiedlersee-Hügelland 3.910 ha
Bodemgesteldheid: löss, zwarte aarde, zand en leem
Druivenrassen: Welshriesling, Pinot Blanc, Chardonnay, Blaufränkisch en Zweigelt. Cabernet Sauvignon en Cabernet Franc te vinden bij enkele specialisten.
Dit veelsoortige wijnbouwgebied biedt werkelijk ideale omstandigheden voor wite, rode en edelzoete topklasse wijnen. Vanwege zijn eeuwenoude traditie voor het maken van edelzoete wijnen, is de stad Rust zeer bekend. De Ruster "Ausbruch" is wereldberoemd. Rust is ook bekend vanwege de daar gevestigde wijnacademie.
Mittelburgenland 1.880 ha
Bodemgesteldheid: löss, zwarte aarde, zand en leem
Druivenrassen: Blaufränkisch, Blauer Zweigelt, Cabernet Sauvignon en Merlot
Het Blaufränkischland is het centrum van de rode wijnen. Al meer dan 10 jaar mogen Deutschkreuz, Horitschon, Luzmannsburg en Neckenmarkt als synoniem gelden voor het hoge kwaliteitsgehalte van de inheemse rode wijn, dat niet alleen door talrijke privédomeinen maar ook door moderne coöperaties wordt gehandhaafd en voortdurend verder ontwikkeld.
Südburgenland 450 ha
Bodemgesteldheid: zware, ijzerrijke, lemige grond
Druivenrassen: Blaufränkisch, Blauer Zweigelt, Welshriesling, Weissburgunder.
Het kleinste wijnbouwgebied van Burgenland noemt zichzelf wijn-idylle. De ijzerrijke grond geeft een bijzondere expressiviteit en kruidigheid aan de wijnen. De opmerkelijke geconcentreerdheid van wijnen uit deze streek geeft hoop voor de toekomst.
Steiermark
Südsteiermark 1.740 ha
Bodemgesteldheid: leisteen, zand, märl en lemige grond.
Druivenrassen: Welshriesling, Sauvignon Blanc, Pinot Blanc en Chardonnay.
De laaste 10 jaren heeft deze streek een sterke ontwikkeling doorgemaakt met klasieke Steierische wijnen zoals de frisse frutige Welshriesling, de delicate Mukateller, substantiële Pinot Blancs en nobele Chardonnays (Morillon)
Südoststeiermark 1.110 ha
Bodemgesteldheid: basalt en verweerde vulkanische rotsen, zware leem
Druivenrassen: Welshriesling, Weissburginder, Sauvignon Blanc en Chardonnay.
Rotsformaties domineren deze landstreek. Het zijn de overblijfselen van vulkanen die nu een zegen zijn voor de wijnbouw. De unieke bodemgesteldheid samen met het koele klimaat geeft de wijnen een kenmerkende kruidigheid en aroma.
Weststeiermark 430 ha
Bodemgesteldheid: leisteen
Druivenrassen: Blauer Wildbacher, Welshriesling, Pinot Blanc en Zweigelt
Dit gebied produceert voornamelijk de Schlicher, een rosé gemaakt van de Blauer Wildbacher. Kenmerkend voor deze rosé is de extreem hoge zuurgraad, waardoor hij bij een eerste kennismaking niet erg toegankelijk schijnt. In Graz en Wenen wordt Schilcher beschouwd als een cultwijn.
Wien
Wien 680 ha
Bodemgesteldheid: leisteen, gravel en löss.
Druivenrassen: Grüner Veltliner, Pinot Blanc en Chardonnay.
Wenen, een stad met 1,6 miljoen inwoners en tevens wijnbouwgebied, heeft 630 wijnproducenten en 180 Heurigen. De meeste daarvan zijn te vinden in het noordwesten van de stad, rond de Kahlenberg.
Het meeste van de geproduceerde wijn is bestemd voor de lokale heurigen, maar de verkoop van gebottelde kwaliteitswijn neemt toe.
|
| Allerlei | Oostenrijk: Moeilijke oogst 2005
Oostenrijk kende in 2005 één van de moeilijkste oogsten van de afgelopen jaren als gevolg van problemen met rotting. De opbrengst kwam daardoor maar net op 2 miljoen hectoliter uit, een vijfde onder het langjarig gemiddelde. In kwalitatief opzicht is er sprake van grote onderlinge verschillen. Niederösterreich (o.a. Wachau, Kremstal, Kamptal, Weinviertel) met zijn grüner veltliner en riesling heeft het er best goed van afgebracht, maar het Burgenland met zijn betrekkelijk vroeg rijpende rassen voor rode wijnen, zoals st.laurent, zweigelt en spätburgunder, had sterk te lijden onder rotting. De opbrengst lag als gevolg daarvan soms wel tot 30% lager dan vorig jaar. Alleen met een zeer drastische selectie was het hier mogelijk om een zuivere most te krijgen. Positief is dan weer dat de omstandigheden voor edele rotting, en daarmee voor de productie van edelzoete wijnen, dit jaar gunstig waren.
Oostenrijkse wijnwetgeving
De basis van deze wetgeving is de Europese wijnwetgeving. De belangrijkste principes zijn de gecontroleerde herkomst, de opbrengstbeperking per ha, de kwaliteitsniveaus en de kwaliteitscontrole door de staat. In Oostenrijk geldt voor Land-, Qualitäts- en Prädikatswein een algemene opbrengstbeperking per ha van 9.000 kilo oftewel 6.750 liter per ha. Oostenrijkse Qualitätswein en Prädikatswein worden door de staat dubbel gecontroleerd: het controlenummer op het etiket en de rood-wit-rode banderol zijn hiervan de duidelijkste kenmerken op de fles. Voor het bepalen van de kwaliteitscatogorie is het suikergehalte van de most, uitgedrukt in Klosterneuburger MostWage (KMW) doorslaggevend.
Herkomst en kwaliteit
Bij tafelwein luidt de gebiedsaanduiding Österreisch, bij landwein wordt een van de vier wijnbouwregio’s genoemd: Weinland Österreich (deelstaten Neder-Oostenrijk en Burgenland) Steierland, Wein of Bergland Österreich. De herkomst van Qualitäts- of Prädikatswein wordt met de naam van een wijnbouwgebied aangeduid. Volgende termen kunnen tevens op het etiket worden vermeld: • Bergwein: de wijngaard moet een helling van minstens 25% hebben • Reserve: de lagering moet minstens 12 maanden duren voor rode wijn en 4 maanden voor wit
De wetgeving is Oostenrijk legt een aantal eisen vast: • Elke wijn wordt 2 maal gecontroleerd vóór hij op de markt gaat • De oogst is maximaal 9000 kg druiven per Ha, ofte 6.750 L per Ha • Het suikergehalte van de most wordt bepaald per kwaliteitscategorie
Detail informatie per kwaliteitsniveau:
Tafelwein: tenminste 10.6 graden KMW
Landwein: tenminste 14 graden KMW., herkomststreek dient vermeld
Qualiteitswein: tenminste 15 graden KMW De herkomst moet worden vermeld, een chaptalisatie om de gewenst alcoholpercentage te halen is verplicht
Kabinett(wein): tenminste 17 graden KMW. De herkomstregio dient vermeld, chaptalisatie is niet toegestaan, minstens 13% vol; alc, restsuiker max 9 gr/l
Vanaf hier geldt dat er niet meer gechaptaliseerd mag worden (incl. Kabinett). Er mag ook geen ongegist druivensap (sußreserve) meer worden toegevoegd
Prädikatswein: (Spätlese tot TBA), Eiswein en Strohwein)
Spätlese: tenminste 19 graden KMW
Auslese: tenminste 21 graden KMW.
Vanaf hier stijgt het aandeel overrijpe edelrotte druiven (incl. Auslese).
Eiswein: tenminste 25 graden KMW. De druiven moeten bij het oogsten en persen bevroren zijn.
Strohwein: tenminste 27 graden KMW. De druiven worden ten minste 3 maanden gedroogd op stromatten; minstens 25 KMW
Trockenbeerenauslese: tenminste 30 graden KMW (TBA).
De smaakaanduidingen op het etiket betreffende het restsuikergehalte (RS):
Droog (trocken): wijnen met maximaal 9 g/l restsuiker wanneer het zuurgehalte meer dan 2 g/l lager is. Bijvoorbeeld een wijn met 8 g/l suiker, moet tenminste 6 g/l hebben om droog te kunnen worden genoemd.
Halfdroog (Halbtrocken): wijnen met maximaal 12 g/l restsuiker.
Mild (lieblich): wijnen met maximaal 45 g/l restsuiker.
Zoet (süß): wijnen met meer dan 45 g/l restsuiker.
|
| Suikerschalen | Suikerschalen en de relatie met het potentiële alcoholgehalte
Enkele vuistregels en formules:
- voor het omrekenen van Oechsle naar gram/liter suiker:
Oechsle met 2,5 vermenigvuldigen en van het resultaat 30 aftrekken
- voor de relatie tussen Oechsle en alcohol: Oechsle/8 = alcohol vol%
- voor de relatie tussen KMW en Oechsle: 5 x °KMW = Oechsle
- voor de relatie tussen KMW en alcohol: (°KMW-4)-20% = alcohol vol%
Dichtheid: gram/liter of kg/m³
Brix: gram suiker/100 ml vloeistof
In Italië wordt nog een Babo schaal gebruikt.
Dichtheid | °Oechsle | °KMW | Baumé | °Brix | Pot.alcohol | gram/litersuiker |
1000 | 0 | 5,0 |  | | 0 | 0 |
1005 | 5 | 5,5 | 1,6 | | | |
1010 | 10 | 6,0 | 2,2 | | 0,9 | 12,5 |
1015 | 15 | 6,5 | 2,8 | 1,3 | 1,6 | 25,0 |
1020 | 20 | 7,0 | 3,4 | 3,3 | 2,3 | 44,0 |
1025 | 25 | 7,5 | 4,0 | 5,2 | 3,0 | 57,0 |
1030 | 30 | 8,0 | 4,6 | 6,9 | 3,7 | 76,0 |
1035 | 35 | 8,5 | 5,2 | 8,5 | 4,4 | 95,0 |
1040 | 40 | 9,0 | 5,8 | 10,1 | 5,1 | 107,0 |
1045 | 45 | 9,5 | 6,4 | 11,5 | 5,8 | 120,0 |
1050 | 50 | 10,5 | 6,9 | 12,4 | 6,5 | 132,0 |
1055 | 55 | 11,5 | 7,5 | 13,5 | 7,2 | 145,0 |
1060 | 60 | 12,5 | 8,2 | 14,7 | 7,8 | 157,5 |
1065 | 65 | 13,4 | 8,8 | 15,8 | 8,6 | 170,0 |
1070 | 70 | 14,4 | 9,4 | 16,9 | 9,2 | 182,5 |
1075 | 75 | 15,4 | 10,1 | 18,0 | 9,9 | 195,0 |
1080 | 80 | 16,3 | 10,7 | 19,3 | 10,6 | 208,0 |
1085 | 85 | 17,3 | 11,3 | 20,3 | 11,3 | 225,0 |
1090 | 90 | 18,2 | 11,9 | 21,4 | 12,0 | 240,0 |
1095 | 95 | 19,2 | 12,5 | 22,5 | 12,7 | 252,0 |
1100 | 100 | 20,1 | 13,1 | 23,6 | 13,4 | 265,0 |
1105 | 105 | 21,0 | 13,7 | 24,7 | 14,1 | 277,0 |
1110 | 110 | 21,9 | 14,3 | 25,7 | 14,9 | 290,0 |
1115 | 115 | 22,8 | 14,9 | 26,8 | 15,6 | 302,5 |
1120 | 120 | 23,7 | 15,5 | 28,4 | 16,3 | 315,0 |
1125 | 125 | 24,6 | 16,0 | 28,8 | 17,0 | 327,5 |
1130 | 130 | 25,5 | 16,6 | 29,9 | 17,7 | 340,0 |
1135 | 135 | 26,4 | 17,1 | 30,8 | 18,4 | 352,0 |
1140 | 140 | 27,2 | 17,8 | 32,0 | 19,1 | 364,0 |
|
| Wat is löss? | Wat is löss?
Löss is na de ijstijden afgezet (löss is technisch gezien siltige leem met mediaan M50 = 20-40 µm). Gletsjers wrijven met een enorme kracht over stenige bodems. In het ijs van de gletsjer zitten stenen vastgevroren en door de wrijving van steen over steen worden grote keien fijngewreven tot een fijn poeder (het materiaal voor löss is ontstaan). De lucht die boven de gletsjer hangt is zwaar en roetsjt naar beneden (=orografische wind) Aan de voet van de gletsjer is de grond koud en door de aanhoudende wind groeit er nauwelijks iets. Het smeltwater dat uit de gletsjer stroomt is grijswit door de enorme hoeveelheid aan sediment (toepasselijk gletsjermelk genaamd) en laat dat fijne stof ergens verderop op de bodem achter. De immer waaiende wind neemt dat stof mee en kan het over grote afstanden transporteren (zie de volgende figuur).
Gebruik van löss.
Aanvankelijk is het een goede kalkrijke landbouwgrond, kalkrijk met wat kleimineralen en humus (organische moleculen). Het raakt echter snel ontkalkt, verliest de klei en voedingstoffen, houdt slecht vocht vast en erodeert dan ook snel (de erosie wordt versneld omdat de meeste lössgrond op heuvelig terrein ligt (zie ook de volgende foto)).
Uit deze foto blijkt ook dat de meeste lössgronden gebruikt worden als akkergronden, omdat ze vrij voedselrijk zijn.
Wanneer de bodems niet worden gebruikt als akkergrond vindt men meestal eikenbos.
Koude of warme löss!?
Glaciale of koude löss bestaat uit verweerd gletsjermateriaal. Verweerd door de werking van vorst en door de wrijving. Het wordt door sterke winden vanuit periglaciaal gebied (het land in de buurt van een gletsjer) verplaatst, er zijn geen plantjes of struiken om het vast te houden.
Warme löss bestaat uit vermorzeld steen dat vanuit de woestijn is geblazen. Verweerd door de werking van de hitte. Ook hier is te weinig vegetatie om het stof vast te leggen.
Wanneer waren die ijstijden?
De eerstse ijstijd Elsterien genaamd, vond zo'n 250.000 jaar geleden plaats.
De tweede, en in ons land de grootste, het Saalien begon ongeveer 120.000 jaar terug en
De derde, het Weichselien, duurde van 70.000 tot 10.000 jaar geleden.
|
|